Tijdens het zomerevent van Key Region Leiden kregen partners en betrokkenen een informatieve presentatie van Otto Raspe, hoofdonderzoeker bij RaboResearch, over economische groei en brede welvaart in de regio Leiden en de Duin- en Bollenstreek. De boodschap was helder: iedere regio kent een eigen dynamiek. Regionaal samenwerken is daarbij essentieel om kansen te verzilveren.
De presentatie liet zien dat de verschillen in economische groei en welvaart binnen Nederland groot zijn. Wat werkt in Brainport Eindhoven, werkt niet automatisch in de Key Region Leiden. Elke regio heeft zijn eigen kwaliteiten, uitdagingen en ontwikkelpaden. Voor onze regio draait het volgens Raspe om het vinden van de juiste balans tussen drie opgaven: concurrentiekracht, weerbaarheid en brede welvaart.
‘Groei wordt bepaald door het regionale ecosysteem. Hoe beter dit functioneert, hoe meer kansen voor groei kunnen worden benut.’
Potentie aanwezig
Door geopolitieke spanningen en een onzekere internationale economische omgeving heeft RaboResearch de groeiverwachting voor Nederland neerwaarts bijgesteld naar 1,2% in 2026 en 1,1% in 2027. Daarmee groeit de economie nog wel, maar minder hard dan wenselijk. Op de langere termijn hangt economische groei vooral samen met twee factoren: de inzet van arbeid en de groei van de arbeidsproductiviteit. Vrijwel alle sectoren zullen de afzwakkende groei voelen. Vooral industrie, vervoer en bouw staan onder druk. Voor de regio Leiden en de Duin- en Bollenstreek wordt een economische groei van tussen de 0,0 en 0,5 procent verwacht. Daarmee blijft de regio achter bij het landelijke gemiddelde. Dat betekent niet dat het economisch fundament zwak is. Integendeel. Op onderdelen presteert de regio bovengemiddeld en is het verdienvermogen sterk, zoals op het Leiden Bio Science Park. Tegelijkertijd temperen andere factoren de groei. Hoe kunnen we het perspectief verbeteren? Volgens Raspe ligt de sleutel in een goed functionerend regionaal ecosysteem waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden elkaar versterken.
‘Investeer in de drivers van productiviteitsgroei.’
Volledige bloei
Wat kunnen we verder leren van andere regio’s? Waarom groeien regio’s als Eindhoven en Amsterdam bijvoorbeeld sneller? Volgens Raspe zijn daar de voordelen van agglomeratie sterk aanwezig. Kennis verspreidt zich dan gemakkelijker tussen bedrijven en instellingen, de arbeidsmarkt is omvangrijker, gespecialiseerde diensten zijn dichtbij en bedrijven profiteren vaker van samenwerking binnen sterke waardenketens. Juist deze lokale omstandigheden blijken belangrijke aanjagers van productiviteit en groei. Voor onze regio ligt daar ook een uitdaging. De Key Region Leiden profiteert van de nabijheid van de economische motoren Amsterdam en Den Haag, maar staat tegelijkertijd in hun schaduw. Het onderzoek laat zien dat onze regio een gemiddelde arbeidsproductiviteit kent, terwijl de productiviteitsgroei achterblijft. Als we dit verbeteren komen er meer kansen voor economische ontwikkeling.
‘Leer ook van regio’s in het buitenland die op de Key Region Leiden lijken. Kopenhagen is een goed voorbeeld.’
RaboResearch wijst verder op een aantal succesfactoren: werk aan een gezamenlijke langetermijnvisie, maak strategische keuzes in economische ontwikkeling, zorg voor goede bereikbaarheid, investeer in kennis en innovatie, werk aan sterke clusters en zorg voor een nadrukkelijke focus op brede welvaart.
Hoge score op brede welvaart
Tegenover de bescheiden economische groei staat een sterke positie op brede welvaart. Uit het onderzoek blijkt dat de regio Leiden en de Duin- en Bollenstreek hoger scoort dan veel andere regio’s in Nederland en Zuid-Holland. De regio profiteert van haar positie tussen de Metropoolregio Amsterdam en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. De goede score hangt samen met factoren als baanzekerheid, inkomen, gezondheid, sociale contacten en veiligheid. Tegelijkertijd blijven er aandachtspunten. Op thema’s als huisvesting, milieu en maatschappelijke betrokkenheid liggen er nog uitdagingen. Juist daar liggen volgens Raspe kansen om de brede welvaart verder te versterken. De hoofdboodschap daarbij is simpel: een hoge score vandaag biedt geen garantie voor morgen. Ook in onze regio is voortdurende aandacht nodig om de kwaliteit van leven op peil te houden.
‘De Key Region Leiden profiteert als tussenland van de twee grote economische regio’s. De Brede Welvaart is hier hoog.’
Borrowed size
Een andere les uit het onderzoek is het principe van borrowed size: benut de kracht van nabijgelegen stedelijke regio’s. De Leidse regio kent een grote uitgaande pendel. Per saldo werken ongeveer 33.000 inwoners buiten de regio. Veel inwoners profiteren daarmee van de werkgelegenheid die elders in de Randstad aanwezig is. Tegelijkertijd roept dat de vraag op hoe talent en kennis meer aan de eigen regio kan worden verbonden. Een betere aansluiting tussen onderwijs, arbeidsmarkt en de economische specialisaties van de regio kan daarbij helpen.
‘Benut de kracht van nabijgelegen stedelijke regio’s.
Welke stap is nu van belang?
Wat is volgens Raspe nodig om verdere vooruitgang te boeken? Allereerst een gezamenlijke visie. Regio’s die succesvol zijn, durven groot te denken, werken samen en bouwen voort op wat hen onderscheidend maakt. Juist vanuit zo’n gedeelde ambitie ontstaat de slagkracht om economische en maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.
Om tot die visie te komen, benadrukt Raspe het belang van regionale samenwerking tussen ondernemers, overheid, onderwijs en onderzoek. Deze zogeheten triple-helixbenadering zorgt ervoor dat partijen gezamenlijk bepalen welke kansen er liggen en hoe zij daaraan kunnen bijdragen. Als voorbeeld noemt hij ondernemerstafels, waar verschillende partijen elkaar vinden rond gedeelde opgaven en kansen.
De presentatie maakte daarmee opnieuw duidelijk dat Key Region Leiden precies die verbindende rol kan vervullen. De samenwerking tussen ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden staat inmiddels stevig. Met de drie programmalijnen Versterken Innovatieregio, Toekomstbestendig Ondernemen en Ruimte & Randvoorwaarden sluit de agenda goed aan op de aanbevelingen uit het onderzoek. De basis is gelegd; nu is het tijd om de gezamenlijke ambities verder om te zetten in actie.
Economisch dashboard van Regio Holland Rijnland
Naast de landelijke cijfers presenteerde Ellen Dijkstra, onderzoeker en data-analist van de gemeente Leiden, tijdens de middag het economisch dashboard van Regio Holland Rijnland. Dit biedt inzicht in de economische ontwikkeling van onze regio. Met actuele cijfers over onder meer werkgelegenheid, bedrijvigheid, sectorontwikkeling en de arbeidsmarkt brengt het dashboard trends en ontwikkelingen overzichtelijk in beeld. Gebruikers kunnen zowel de regio als geheel als de afzonderlijke gemeenten bekijken en eenvoudig met elkaar vergelijken. Zo ondersteunt het dashboard gemeenten, bestuurders, ondernemers, onderzoekers en andere geïnteresseerden bij het maken van onderbouwde keuzes en het versterken van een toekomstbestendige regionale economie.

- Benieuwd naar deze regionale en lokale economische cijfers? Raadpleeg het dashboard hier: https://hollandrijnland.nl/ruimte/economie/
- Meer statistieken vind je op deze pagina van onze website.
















