VOLGEBOEKT: Het maximaal aantal deelnemers is bereikt.

Het event is volgeboekt. Het is niet meer mogelijk om je aan te melden. Wil je op de hoogte blijven en de terugblik ontvangen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief onder deze pagina of stuur een mail naar info@keyregionleiden.nl o.v.v. Zakendoen met Defensie.

Op 18 juni organiseren VNO-NCW Rijnland, Key Region Leiden en Rabobank gezamenlijk de Defensie Top: Zakendoen met Defensie – Sterk, slim en samen. Onder leiding van dagvoorzitter Alex de Vries, crisisadviseur en oud-journalist, verkennen we de kansen die ontstaan door de snel veranderende geopolitieke situatie en de groei van het defensiebudget. Deze ontwikkelingen bieden ondernemers nieuwe mogelijkheden om met innovatieve oplossingen (dualuse) bij te dragen aan veiligheid, weerbaarheid en economische groei.

Onze regio heeft hierbij een sterke uitgangspositie, waar innovatiekracht samenkomt met het toenemende belang van de defensie- en veiligheidssector. Tijdens de bijeenkomst bespreken we hoe ondernemers deze kansen kunnen benutten en hoe de samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid verder kan worden versterkt.

Je krijgt inzicht in de strategische prioriteiten van Defensie, ontdekt hoe je innovaties kunt toepassen en ontmoet relevante netwerkpartners uit de regio.

Programma

14.30 uur	Inloop ontmoet het innovatie-ecosysteem
15.00 uur	Opening en welkom door Tino Meijn, voorzitter VNO-NCW Rijnland Korte toelichting over Unmanned Valley door Theo de Vries, directeur
15.10 uur	Hugo Leyte, Hoofd ODIN (Orchestrating Defence Innovation), MinDef. Christine Foekens, Programmamanager Nationaal Programma Defensie Industrie en Innovatie, MinDef
15.30 uur	Siete Hamminga, CEO Robin Radar
15.50 uur	Rob Postma, CEO Airbus Netherlands
16.10 uur	Yorick Cramer, Rabobank sectormanager Industrie en Defensie
16.30 uur	Gelegenheid voor vragen
16.40 uur	Pauze
17.00 uur	Break-out sessies
17.45 uur	Korte samenvatting break-out sessies door moderator
18.00 uur	Netwerkborrel
19.00 uur	Einde

 

Toelichting op hoofdprogramma

De gastsprekers: Hugo Leyte, Christine Foekens, Siete Hamminga, Rob Postma, Yorick Cramer.

Hugo Leyte, ODIN

Hugo zal inzicht geven in hoe Defensie de samenwerking met de markt probeert te versterken en daarmee de innovatiecycli nu en in oorlogstijd wil verkorten. Zelf was hij 8 jaar militair tot hij door een ongeluk een ander pad moest kiezen. Na verschillende successen waaronder het opzetten van PROJAXION, dat e-commerce oplossingen biedt, keert hij in 2019 terug naar Defensie. Hier leidt hij nu de afdeling die een publiek private samenwerking beheert waarbij op regionaal en nationaal niveau Defensie, het Ministerie van EZK, ROM’s, provincies en bedrijfsleven samen optrekken in het dual-use innovatiedomein.

Christine Foeke

Christine Foekens is programmanager van het nieuwe Nationale Programma Defensie-Industrie en Innovatie. Zij zal de werking en inrichting van dit programma toelichten. Ze werkt drie jaar bij het Ministerie van Defensie bij de Beleidsdirectie Industrie en Innovatie. Hiervoor heeft ze 8,5 jaar voor de Provincie Zuid-Holland gewerkt als teammanager Kennis en Innovatiebeleid.

Siete Hamminga

Siete Hamminga is de CEO en oprichter van Robin Radar Systems, een technologische koploper op het gebied van radars voor kleine objecten op korte afstand, zoals vogels en drones. Hij behaalde zijn Master of Science aan de Universiteit van Twente en rondde zijn studie af in Silicon Valley. Daarna richtte hij diverse hightechbedrijven op, voordat hij in 2010 de radartechnologie van TNO verzelfstandigde tot het commerciële bedrijf Robin Radar.Onder zijn leiding verschoof de focus van Robin Radar van het voorkomen van aanvaringen met vogels op luchthavens zoals Schiphol, naar de bescherming tegen drones binnen defensie en beveiliging. Als winnaar van verschillende prestigieuze ondernemersprijzen, hij won de Martin Schröder Ondernemersprijs namens het Nederlands Lucht- en Ruimtevaart Fonds, heeft Hamminga het bedrijf laten groeien naar meer dan 250 medewerkers en een omzet van ruim €100 miljoen.Gedreven door het veranderende landschap van defensie en veiligheid, heeft hij onlangs de Leergang Leiderschap in Nationale Veiligheid (LNV) afgerond. Hij is de auteur van Beyond the Hype, bestuurslid bij de NIVD en lid van de Strategische Adviesraad van TNO Industrie.

Rob Postma

Rob Postma is Managing Director van Airbus Netherlands BV, het grootste ruimtevaartbedrijf van Nederland. Hij leidt het Leidense bedrijf met circa 265 ingenieurs in Leiden, Oegstgeest en Eindhoven. Airbus Netherlands ontwikkelt onder meer zonnepanelen, lanceerstructuren en technologie voor aardobservatie en optische communicatie, en is daarnaast actief in duurzame luchtvaart, veiligheid, cybersecurity en helikopters.

Yorick Kramer

Door geopolitieke spanningen groeit de urgentie om Europa weerbaarder te maken. Dit leidt tot een sterke toename in defensie-uitgaven, ook in Nederland. Voor ondernemers in de industrie ontstaan hierdoor nieuwe kansen én uitdagingen. Steeds meer bedrijven worden direct of indirect betrokken bij deze ontwikkeling. Wat betekent dit voor uw onderneming? In mijn rol als Sectormanager Industrie & Defensie bij Rabobank deel ik mijn kennis en netwerk met zowel klanten als collega’s en draag medeverantwoordelijkheid voor het beleid dat Rabobank voert ten aanzien van de defensie-industrie. Namens Rabobank ben ik actief binnen Defport en de Expertcommissie Defensie van VNO-NCW. Ook vervul ik de rol van voorzitter van de werkgroep Defensie van de NVB. Tijdens de sessie neem ik de deelnemers mee in mijn visie op de defensie-industrie en bespreek de recente ontwikkelingen binnen Rabobank op dit gebied. Onderwerpen die aan bod komen:

• De strategische koers van Defensie en welke kansen dit biedt dit voor jouw bedrijf;
• Hoe je als bedrijf kunt profiteren van de groei in de defensiesector;
• Hoe Rabobank-ondernemers ondersteunt bij samenwerking met Defensie;
• Praktische tips voor ondernemers die willen starten of opschalen in deze sector.

Break-out sessies

LET OP! Eind mei ontvangen alle deelnemers een mail waarin je een voorkeur voor één van de volgende break-out sessies kunt aangeven.

• Digitale Weerbaarheid & Cyber. Sprekers: Harm Teunis, Cybersecurity Evangelist, ESET en Jamil Sosa, Lead Security Analyst, ESET
  Deze sessie zal gaan over een aantal van de publiek private samenwerkingen waar ESET aan bijdraagt, waarom wij die samenwerkingen zo belangrijk vinden en wat dat heeft bijgedragen aan de digitale veiligheid van Nederland en ver daarbuiten. We zullen daarbij in zoomen op een aantal cases.
  

• Producten & Diensten (dual use): Jos Maccabiani, senior business developer Innovation Quarter
  Hoe breng je dual‑use innovaties van concept naar een eerste commerciële toepassing bij Defensie? In deze sessie bespreken we welke routes realistisch zijn en hoe je als bedrijf versnelt richting financiering, pilots, opdrachten en omzet.

• Medewerkers & De Reservist: Erwin Kwakkel en Martijn van Galen, adviseurs AReS (Reservist en Samenleving)
  Hoe kunnen ondernemers bijdragen aan een weerbaar Nederland én tegelijk investeren in sterke medewerkers? Tijdens deze sessie laten AReS-sprekers Erwin Kwakkel en Martijn van Galen zien welke rol reservisten spelen binnen Defensie en wat dit betekent voor werkgevers in de praktijk. We bespreken de kansen, regelingen en samenwerking tussen bedrijfsleven en Defensie, ondersteund door concrete voorbeelden uit de praktijk. Een inspirerende sessie voor ondernemers en HR-professionals die willen bijdragen aan “sterk, slim en samen”.

Aanmelden

Het event is volgeboekt! Wil je op de hoogte blijven en de terugblik ontvangen? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief onder deze pagina of stuur een mail naar info@keyregionleiden.nl o.v.v. Zakendoen met Defensie.

Creating sensor-based impact

Op 18 juni zijn we te gast bij Unmanned Valley in Valkenburg, gemeente Katwijk (naast de hangar van de musical Soldaat van Oranje). Dit is Nederlands grootste fieldlab voor drones en autonomous tech op voormalig marinevliegkamp Valkenburg. Hier komen hightech toepassingen letterlijk van de grond.

• Unmanned Valley, Marinevliegkampweg 356, 2236 ZZ Katwijk aan Zee

 

Ben jij een innovatieve ondernemer? Dan is dit jouw kans! De MKB‑subsidie van provincie Zuid-Holland voor haalbaarheidsstudies naar innovaties gaat binnenkort weer open. Deze MIT-subsidie (MKB Innovatiestimulering Topsectoren) is bestemd voor middelgrote en kleine bedrijven om te onderzoeken of nieuwe ideeën en plannen (innovaties) technisch en economisch haalbaar zijn. Dit jaar is het budget: € 2,7 miljoen!

Waarvoor bestemd?

Met deze subsidie onderzoek je of jouw innovatieve idee écht werkt, technisch én financieel. Denk aan een nieuwe technologie, een slim product of een betere dienst die bijdraagt aan uitdagingen zoals duurzame energie, gezondheid of voedselveiligheid. De provincie Zuid-Holland betaalt mee: tot € 20.000 (of max. 35% van je kosten).

Wie kan het aanvragen?

Ben jij een MKB-ondernemer met een vestiging in Zuid-Holland? Dan kom je mogelijk in aanmerking. Je kunt één aanvraag doen per bedrijf per jaar.

Bij een aanvraag moet je denken aan innovaties die bijdragen aan:
🔋 𝗞𝗹𝗶𝗺𝗮𝗮𝘁 & 𝗘𝗻𝗲𝗿𝗴𝗶𝗲: minder CO₂, meer duurzame energie, energie-efficiëntie.
♻️ 𝗖𝗶𝗿𝗰𝘂𝗹𝗮𝗶𝗿𝗲 𝗘𝗰𝗼𝗻𝗼𝗺𝗶𝗲: grondstofbesparing, hergebruik, recycling, levensduur­verlenging.
🌾 𝗟𝗮𝗻𝗱𝗯𝗼𝘂𝘄, 𝗪𝗮𝘁𝗲𝗿 & 𝗩𝗼𝗲𝗱𝘀𝗲𝗹: biodiversiteit, duurzame teelt, waterbeheer, voedselveiligheid en eiwittransitie.
🏥 𝗚𝗲𝘇𝗼𝗻𝗱𝗵𝗲𝗶𝗱 & 𝗭𝗼𝗿𝗴: preventie, slimme hulpmiddelen, thuiszorg, arbeidsbesparing.
🛡️ 𝗩𝗲𝗶𝗹𝗶𝗴𝗵𝗲𝗶𝗱: cyberweerbaarheid, maritieme innovaties, ruimtevaart, high‑tech operations.
🔧 𝗦𝗹𝗲𝘂𝘁𝗲𝗹𝘁𝗲𝗰𝗵𝗻𝗼𝗹𝗼𝗴𝗶𝗲𝗲𝗻: zoals AI, fotonica, quantum, mechatronica, semiconductors en biotechnologie.

Kortom: innovaties die techniek koppelen aan maatschappelijke opgaven.

Vanaf 7 april

Heb jij ideeën en kun je een steuntje in de rug gebruiken? Bereid je aanvraag dan nu voor. Aanvragen kan vanaf 7 april om 9.00 uur tot en met 15 september 2026. Meer informatie vind je op de website van Provincie Zuid-Holland. Lees ook het toetsingskader.

Per 1 februari 2026 is Els Frankhuijzen gestart in de combinatiefunctie van Programmamanager / Strategisch Adviseur Kennis en Innovatie bij het Leiden Bio Science Park en Key Region Leiden. Hiermee versterken beide organisaties hun slagkracht op het snijvlak van strategie, programmaontwikkeling en samenwerking binnen het regionale kennis- en innovatiesysteem. Haar komst zorgt voor samenhang, tempo en realisatiekracht.

Kennisintensieve omgevingen

Haar natuurwetenschappelijke achtergrond (Milieuhygiëne en Toxicologie, Universiteit Wageningen), aangevuld met een opleiding Bedrijfskunde (Haagse Hogeschool), vormt samen met ruime ervaring in diverse sectoren (waaronder Life Sciences, Engineering, Chemische Industrie en Olie & Gas) een sterke basis voor het bouwen en aansturen van complexe projecten en programma’s. Als natuurlijke verbinder zette zij succesvolle samenwerkingsverbanden op tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden, gericht op gezamenlijke doelen en innovatie.

Efficiëntie, synergie en continue vernieuwing lopen als rode draad door haar loopbaan. In dertig jaar bewoog zij zich soepel tussen strategie, tactiek en uitvoering. Daarbij werkte zij veelvuldig in en met kennisintensieve omgevingen waaronder het Leiden Bio Science Park zelf.

Momentum voor groei en ontwikkeling

De start van Els valt samen met een belangrijk momentum voor het Leiden Bio Science Park en Key Region Leiden. Beide worden nadrukkelijk genoemd in het adviesrapport De route naar toekomstige welvaart van Peter Wennink (december 2025). Het rapport onderstreept dat Nederland zijn toekomstig verdienvermogen moet versterken in een aantal hoogtechnologische domeinen. Life Sciences & Biotechnologie behoort tot de vier strategische sleutelgebieden die essentieel zijn voor brede welvaart, internationale concurrentiekracht en geopolitieke relevantie.

De regio Key Region Leiden speelt hierin een belangrijke rol, met een sterk en internationaal erkend ecosysteem op het gebied van kennis, innovatie en ondernemerschap.

Krachtig ecosysteem

“De erkenning van het Leiden Bio Science Park en Key Region Leiden in rapport Wennink onderstreept de kracht van dit ecosysteem. In deze functie kan ik dit omzetten in concrete impact voor de innovatiecampussen, voor onderwijs en bedrijfsleven,” vertelt Els enthousiast. “Heel mooi ook dat ik nu kan bijdragen aan de regio waar ik al dertig jaar woon”.

Business development

“Met haar ervaring, verbindend vermogen en strategische blik ben ik heel blij dat Els bij ons start. Ze herkent snel kansen op het Leiden Bio Science Park en vertaalt die naar concrete plannen en programma’s op het gebied van kennis en innovatie. Door het ecosysteem gericht bij elkaar te brengen, stimuleert ze nieuwe samenwerkingen waar bedrijven op het park direct van profiteren. Naast business development gaat het om kansen benutten in regionale en (inter)nationale netwerken, zodat funding in onze regio landt,” aldus Esther Peters (directeur Leiden Bio Science Park).

Iedereen profiteert mee

“Er ligt veel werk dat vraagt om een concrete aanpak, juist op het schaalniveau van de regio. Daarom kijken we enorm uit naar de samenwerking met Els. Ze helpt onze innovatieregio verder vooruit door de kennisintensieve en lokale economie met elkaar te verbinden. Zo bouwen we als triple helix samenwerking aan een sterke, toekomstbestendige regio waar iedereen van profiteert,” vult Leonie Hussaarts aan (directeur Key Region Leiden).

Wil je kennismaken of samenwerken? Verbind gerust met Els op LinkedIn.

Met het rapport De route naar toekomstige welvaart heeft oud-ASML-topman Peter Wennink de noodklok geluid over het Nederlandse verdienvermogen. Volgens Wennink is het “twee voor twaalf”: zonder grootschalige investeringen en betere randvoorwaarden dreigt Nederland zijn economische en technologische voorsprong te verliezen. Het rapport kreeg brede aandacht in landelijke media en dient als referentiepunt in het debat over innovatie, investeringsklimaat en strategische sectoren. Leiden en met name de Life Sciences en Biotech sector in onze regio krijgt daarbij de nodige aandacht. Belangrijke opdracht voor het nieuwe kabinet. We zetten het nog eens op een rij.

Biotech Nexus

Zowel Wennink zelf als diverse opiniemakers en brancheorganisaties wijzen Leiden aan als kerncluster binnen de nationale biotechstrategie, onder meer via het programma Biotech Nexus. Daarmee komt het Leidse ecosysteem nadrukkelijk in beeld als potentiële groeimotor voor economie, zorg en innovatie en als regio waar nationale ambities en lokale randvoorwaarden samenkomen.

Investeringen en randvoorwaarden

Biotech en Life Sciences zijn volgens Wennink cruciaal voor de betaalbaarheid van de zorg en de voedselzekerheid. Het investeringspotentieel is €37,9 miljard. Volgens topadviseur Wennink moet een toekomstig kabinet inzetten op vier investeringslijnen, waaronder de life sciences en biotechnologie.

In het rapport staan benodigde investeringen van 151 tot 187 miljard, die vooral uit de private sector moeten komen. De overheid moet daarnaast binnen vijf jaar zorgen voor de juiste randvoorwaarden. Denk aan:

• versimpelde regels en snellere vergunningen
• voldoende talent,
• betaalbare en betrouwbare energie
• sterke fysieke infrastructuur.

Biotech Nexus als multiplier

Het Leiden Bio Science Park nam met Biotech Nexus een leidende rol voor de hele rode biotechsector in Nederland. Deze sector kan uitgroeien tot een hoeksteen van de Nederlandse economie als de adviezen worden overgenomen. Het project stelt een impuls voor aan de hele ontwikkelingsketen van medische biotech wat kan zorgen voor een BBP-impuls van 1,2 procentpunt met 20.000 nieuwe banen. Dat moet uiteindelijk zorgen voor snellere toegang tot innovaties voor patiënten. Er zijn veel investeringen nodig, maar dit levert ook het nodige op. Het Leiden Bio Science Park stelt namelijk dat elke publieke euro aan investeringen gemiddeld leidt tot 2,5 euro private investering en bijna 2 euro aan extra economische bijdrage.

Andere voorstellen van het plan Biotech Nexus zijn een landelijk systeem van regionale command centra, met als doel betere coördinatie en datadeling in de zorgsector, bio- en procestechnologie voor nieuwe ingrediënten, en een nieuwe generatie beeldgestuurde therapieën.

Jonge bedrijven

Wennink noemde tijdens zijn presentatie Biotech Nexus met naam en toenaam. Daarnaast benoemt Annemiek Verkamman, managing director van Hollandbio, dat Biotech Nexus de groei van jonge bedrijven aanjaagt. Het gaat dan om:

• het verbeteren van de toegang tot groeikapitaal,
• het versterken van het benutten van wetenschappelijke kennis,
• ondersteuning van jonge bedrijven door ervaren ondernemers en investeerders.

Demofabrieken

In Wenninks advies wordt ook nadrukkelijk aandacht besteed aan de rol van biotech in het succes van de agri-food- en biobased sector. Hij pleit onder meer voor:

• investeringen in opschalingsfaciliteiten en zogenoemde First Of A Kind (FOAK) demofabrieken voor nieuwe ingrediënten,
• investeringen in nieuwe veredelingstechnieken,
• investeringen in kunstmatige intelligentie en
• de verdere ontwikkeling en valorisatie van kennis.

Kansen verzilveren

Om de kansen verder uit te werken voor onze innovatieregio is Els Frankhuijzen gestart in de combinatiefunctie Programmamanager / Strategisch Adviseur Kennis en Innovatie bij Leiden Bio Science Park en Key Region Leiden. Blijf ons volgen om op de hoogte te blijven van haar aanpak.

Lees ook: Minister Bruijn neemt rapport Biotech Nexus in ontvangst.

In Key Region Leiden werken we dagelijks aan innovaties die hun waarde bewijzen in de praktijk. De regio is volop in beweging en vormt een krachtige voedingsbodem voor oplossingen die bijdragen aan de toekomst. Met drie sterke kennisclusters, het Leiden Bio Science Park (biotech), NL Space Campus (space technology & data) en Unmanned Valley (autonomous technology), behoort Key Region Leiden tot de meest innovatieve regio’s van Nederland.

Eerste editie van Pioneers Capital Day

Een mooi voorbeeld hiervan is de eerste editie van Pioneers Capital Day, die op 8 april plaatsvindt bij Unmanned Valley. Dit nieuwe evenement wordt georganiseerd door Unmanned Valley in samenwerking met InnovationQuarter, Rabobank en Hogeschool Rotterdam.

Pioneers Capital Day richt zich op de snelgroeiende markt voor drones, software en autonome technologie. Deze sector staat aan de vooravond van een sterke groei in de komende jaren. Om Nederlandse ambities op het gebied van veiligheid, agritech en logistiek waar te maken, zijn meer investeringsmogelijkheden en een hoger niveau van investor readiness essentieel.

Het programma

Het programma (8 april, 9.00 – 15.00 uur) biedt onder andere:

• Inspirerende sprekers uit de wereld van technologie en finance;
• Uitgebreide netwerkmogelijkheden op de unieke testlocatie van Unmanned Valley;
• Pitchsessies in Dragon’s Den-stijl, met een financiële award voor de beste pitch;
• Speeddate-sessies voor directe kennismaking met diverse financieringsvormen.

Het evenement is bedoeld voor start-ups en scale-ups, gevestigde bedrijven in de sector en investeerders.

Key Region Leiden is trots op initiatieven als Pioneers Capital Day, die de innovatiekracht van de regio verder versterken. Meer informatie vind je op de kanalen van Unmanned Valley. Interesse? Meld je aan via eventbite.

Meer weten over alles wat er gebeurt bij Unmanned Valley? Bezoek de website of neem contact op via e-mail.

Onze kennisregio biedt volop kansen voor mkb-bedrijven. Dankzij sterke kennisclusters en onderwijsinstellingen is er veel expertise aanwezig, en de regio ontwikkelt zich snel op het gebied van techniek en innovatie. Deze ontwikkelingen bieden mogelijkheden om bedrijven slimmer, duurzamer en concurrerender te maken. De vraag is: hoe kun je daar als ondernemer optimaal gebruik van maken? Key Region Leiden helpt je daarbij. Wij brengen je in contact met een relevant netwerk, zodat je toegang krijgt tot de kennis en samenwerking die jouw bedrijf vooruithelpen. Dit opent nieuwe deuren en zet je regionaal op de kaart. Door versterking van je netwerk in de regio, ben je beter voorbereid op de toekomst. Haak daarom aan. Volg ons op LinkedIn en schrijf je in voor onze nieuwsbrief, dan ben je als eerste op de hoogte van alle ontwikkelingen. 

Van tekentafel naar praktijk 

Innovatie is niet alleen van belang voor grote bedrijven of de top van het mkb. De aanwezigheid van innovatie heeft ook positieve effecten op het brede mkb, de verzorgende economie. Zij fungeren vaak als schanierpunt, want veel mkb-bedrijven zijn de schakel tussen kennis en de mark. Hoe dat werkt? Grote bedrijven en kennisinstellingen ontwikkelen vaak nieuwe technologieën, maar het mkb zorgt voor toepassing, productie, dienstverlening en distributie. Kortom: zonder het mkb komen innovaties vaak niet van de tekentafel naar de praktijk. 

Key Region Leiden is uniek door de diverse kennisclusters en samenwerking met het onderwijs en ondernemers; innovatie is daarbij key! Een van onze drie kennisclusters is Unmanned Valley (UMV), naast de NL Space Campus in Noordwijk en het Leiden Bio Science Park in Leiden, Oegstgeest en in de nabije toekomst Katwijk.

In en outdoor testen

Unmanned Valley (UMV) ligt op de voormalige marinevliegbasis Valkenburg in Katwijk. De aanwezige infrastructuur van landingsbaan en grote hangaars zonder pilaren, is ideaal voor het in- en outdoor testen van drones en autonome voetuigen. Met de aanwezige kennis, opleidingen en bedrijvigheid vormt UMV het hart van de Nederlandse drone- en luchtvaartinnovatie. Het cluster is een goed voorbeeld van hoe samenwerken, aanjagen en integreren een grote bijdrage levert aan de samenleving en dus de regio.

Duurzame teelt dankzij drone- en satellietdata

Praktische toepassingen maken autonomous tech uiterst relevant. Zo kan door het slim inzetten van drones bij de teelt van bloemen en gewassen onderzocht worden of er plantenziektes aanwezig zijn. Precies dit project heeft Unmanned Valley in de regio opgezet. Door het maken van dronebeelden en het analyseren door AI, kan precies bepaald worden welke teelt is aangetast en aandacht nodig heeft van de kweker. Deze werkwijze maakt vroegtijdig ingrijpen heel precies en effectief. Sinds januari 2025 loopt dit project Remote Sensing for Floraculture op Landgoed Tespelduyn in Noordwijkerhout in samenwerking met de Economic Board Duin- en Bollenstreek, Greenport, NL Space Campus, softwarebedrijven en telers.

De betrokkenheid van het Spacecluster en de NL Space Campus richt zich daarbij op het verzamelen en analyseren van downstream data waarmee nog betere voorspellingen tot stand komen. Dit is een mooi voorbeeld van een cross-over tussen beide kennisclusters waarbij AI en/of softwareontwikkeling en space- en dronetechniek elkaar weten te vinden voor een concrete een waardevolle toepassing.

Drones en strandveiligheid

Een andere toepassing wordt uitgevoerd door de reddingsbrigade van Katwijk en Noordwijk. Samen met UMV zetten zij drones in als kustwacht. Met de kennis van Unmanned Valley worden de reddingsbrigades nu opgeleid, zodat ze aankomend zomerseizoen van start kunnen. De drones worden gebruikt voor monitoring van muien en zwemmers waarbij er ook een koppeling is met de communicatie via luidsprekers. Een prachtig voorbeeld van Science for life!

Unieke testfaciliteit voor autonome vluchten

Ook de nationale veiligheid is gebaat bij een faciliteit voor het testen van autonome vluchten boven de Noordzee. Als start- en landingsplek is daarvoor Unmanned Valley gekozen. Dit kenniscluster is nu als enige locatie in Nederland aangewezen als testgebied voor BVLOS-vluchten (Beyond Visual Line of Sight). Deze vluchten zullen gaan plaatsvinden op de Noordzee in het gebied tussen Katwijk en Rotterdam. Dit testgebied dient als pilot voor het versterken van de veiligheid van de Nederlandse kust. Het wordt ingezet voor monitoring, militaire toepassingen, maar ook bij het inspecteren van windmolenparken op zee. Een prachtig voorbeeld van dual-use.

Nieuwe toepassingen

Door de aanjagende rol van Unmanned Valley zijn er al veel maatschappelijke toepassingen gevonden voor het gebruik van autonomous tech die helpen bij veiligheid, recreatie en de landbouw. Door de samenwerking binnen Key Region Leiden kunnen we samen met UMV de autonomous tech innovaties nog beter koppelen aan de sectoren life science en space tech. Denk aan cross-overs toepassingen zoals het sneller transporteren van organen via drones of het analyseren van gewassen in combinatie met satelliet data.

Zie jij een bijdrage of toepassing voor jouw bedrijf, sector of netwerk? Neem dan contact op met ons op via onderstaande knop. Abonneer je op onze nieuwsbrief of volg ons op LinkedIn om geen nieuws te missen.

Een paar dagen na de presentatie van het rapport Wennink nam minister Bruijn van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op het Leiden Bio Science Park, bij het Leids Universitair Medisch Centrum, het rapport ‘Nederland in de voorhoede: rode biotech als sleutel tot wereldwijde concurrentiekracht; een groeistrategie voor economie, maatschappij en patiënt’ in ontvangst. De minister ontving het rapport van Annemiek Verkamman (hollandbio) , Carla Vos (Verenging Innovatieve Geneesmiddelen), en Esther Peters (Leiden Bio Science Park) uit naam van de hele sector.

Rode Biotech

Het rapport kwam tot stand op verzoek van Peter Wennink, in het kader van de nationale investeringsagenda, en vormt de gezamenlijke inbreng van de Nederlandse rode biotechsector. Leiden Bio Science Park werd door Wennink gevraagd het voortouw te nemen bij de totstandkoming van het plan en deed dat samen met hollandbio, in nauwe samenwerking met partners in Leiden én met de andere Nederlandse science parks, waaronder Campus Groningen, Health & Innovation District Amsterdam (HID), Utrecht Science Park, Pivot Park, Brightlands Maastricht Health Campus en de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen. De economische analyse en modellering die het rapport onderbouwen, zijn uitgevoerd met betrokkenheid van KPMG. Als bijlage zijn er een aantal onepagers gemaakt.

Gezamenlijke keuzes

Nederland beschikt over sterke clusters, hoogwaardige infrastructuur en internationaal erkende kennisinstellingen. Om dit potentieel te benutten, zijn gezamenlijke keuzes nodig:

• betere toegang tot kapitaal en talent,
• veilige en gedeelde toegang tot (bio)data,
• snellere en voorspelbare procedures voor vergunningen en klinisch onderzoek, en
• voldoende ruimte voor onderzoek, opschaling en productie.

Minister Jan Anthonie Bruijn van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport: “Biotechnologie brengt ons geneesmiddelen die echt baanbrekend zijn. Het door ontwikkelen van deze sector is dan ook belangrijk voor Nederland en niet te vergeten de patiënt. Ik zet mij daar actief voor in en zal onder meer onze belangen in Europa behartigen om te komen tot goede wetgeving via de Europese BioTech Act. Ik dank alle betrokkenen die hebben gewerkt aan de totstandkoming van dit rapport. Ik ga het met veel aandacht lezen.”

Biotech Nexus

De sector stelt in het rapport onder meer de oprichting voor van een nationaal, politiek- en ministerie-overstijgend programma: Biotech Nexus. Dit programma moet kennisvalorisatie versnellen, bedrijven ondersteunen bij opschaling en gezamenlijk werken aan betere infrastructuur en snellere procedures.

“Rode biotech maakt het mogelijk om ziekten eerder te herkennen en patiënten gerichter en effectiever te behandelen,” zegt Esther Peters, directeur van Leiden Bio Science Park. “Dat betekent betere zorg en betere levens. We willen als Leiden en als sector, samen met het ministerie, nú in beweging komen en benutten wat vandaag al kan om innovaties sneller bij de patiënt te brengen. Door als science parks, bedrijven, kennisinstellingen en overheid samen op te trekken, maken we het verschil. Voor de zorg, voor de patiënt én voor de toekomstige welvaart van ons land.”

Cross-overs

Als Key Region Leiden zijn we trots om bij te kunnen dragen aan deze nationale beweging die inzet op het versterken van het toekomstig verdienvermogen van Nederland. De innovatie die daarbij op gang komt biedt onze regio bij uitstek veel kansen op het gebied van cross-overs tussen de kennisclusters Leiden Bio Science Park, NL Space Campus en Unmanned Valley. Het is ook onze opdracht om die kennis-as te versterken. Dat is niet alleen goed voor de kenniseconomie, maar ook voor de lokale economie. Het biedt veel kansen voor het brede mkb, dienstverleners en toeleveranciers.

Samen maken we de kenniseconomie waardevol voor iedereen

Op 15 december hebben wij samen met de Provincie Zuid-Holland, de Economic Board Zuid-Holland en meer dan 90 partners het Versnellingsprogramma Zuid-Holland gelanceerd. We werken hiermee aan het op orde brengen van de randvoorwaarden om investeringen in de provincie Zuid-Holland los te maken. Versnel, Versimpel en Verbind is het advies.

Gunstige effecten

Het Versnellingsprogramma helpt om sneller te werken aan het uitbreiden van de energie-infrastructuur, ruimte te organiseren voor duurzame en innovatieve bedrijvigheid, talent aan te trekken en op te leiden, vergunningverlening te verbeteren en strategische investeringen mogelijk maken. Door gezamenlijk te versnellen kunnen projecten eerder van de grond komen én versterken we de economie, strategische autonomie en brede welvaart in Zuid-Holland.

Bruggen slaan

Key Region Leiden zorgt voor het aanjagen van en het slaan van bruggen tussen de kenniseconomie en het brede mkb in de regio, de motor voor onze brede welvaart. We omarmen het versnellingsprogramma, want we zien het belang in van het maken van gerichte keuzes, zodat alle juiste randvoorwaarden aanwezig zijn voor innovatie en ondernemen in Key Region Leiden. Samen maken we Zuid-Holland klaar voor de toekomst!

Gezamenlijke aanpak

Het Versnellingsprogramma Groeiagenda Zuid-Holland is de gezamenlijke aanpak van de provincie Zuid-Holland, de Economic Board Zuid-Holland, overheden, bedrijven en kennisinstellingen om de randvoorwaarden op orde te krijgen zodat investeringen in onze mooie provincie weer loskomen. Door samen sneller te werken aan onder andere energie-infrastructuur, ruimte, talent en sterke investeringsvoorstellen, zorgen we dat belangrijke projecten daadwerkelijk van de grond komen. Zo levert Zuid-Holland een grote en concrete bijdrage aan de nationale doelen voor klimaat, woningbouw, productiviteit en strategische economische groei.

Hoe waarborgen we de gezondheid en welvaart van Nederland in de komende decennia? Het antwoord ligt in samenwerking, innovatie en durf. Vandaag is het Wennink Plan gepubliceerd: een onafhankelijk strategisch advies dat schetst hoe Nederland economisch veerkrachtig en sociaal sterk kan blijven. Een van de kernpunten? De cruciale rol van de rode biotechnologiesector als motor voor structurele groei en betere gezondheid. Het Leiden Bio Science Park had bij de totstandkoming van dit advies een belangrijke rol.

Rode biotechnologie kan 20.000 nieuwe banen creëren en zorgt voor een structurele impuls van 1,2 procentpunt aan het bbp. Het masterplan stelt de oprichting voor van Biotech Nexus, een nationaal programma met een grote economische hefboom: elke publieke euro aan investeringen leidt gemiddeld tot 2,5 euro private investering en bijna 2 euro extra economische activiteit.

‘Nederland heeft een unieke concentratie van kennis, bedrijven en talent’, zegt Esther Peters, directeur van het Leiden Bio Science Park. ‘De rode biotechnologie is een sector waarin we internationaal kunnen uitblinken. Maar dan moeten ondernemers kunnen rekenen op toegang tot kapitaal, ruimte en moderne procedures. Als we die randvoorwaarden goed organiseren, kan de sector een enorme bijdrage leveren aan onze toekomstige economie. Dit is het moment om door te pakken om te voorkomen dat we achterop raken in de concurrentie vanuit de VS en China.’

Sterk advies

In het adviesrapport van Peter Wennink (oud-topman ASML), opgesteld in opdracht van het kabinet, wordt duidelijk dat investeren in innovatie noodzakelijk is en dat kennis en vitale innovatiecampussen daarbij cruciaal zijn. Leiden Bio Science Park was nauw betrokken bij het leveren van waardevolle input voor het rapport. In samenwerking met partners uit wetenschap, bedrijfsleven en overheid met speciale dank aan Hollandbio en de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen. Samen hebben zij duidelijk gemaakt wat nodig is om de Nederlandse biotechnologiesector verder te versterken.

Het Wennink Plan benadrukt dat een nationale aanpak nodig is om Nederland te positioneren als dé plek waar bedrijven investeren en waar onderzoek succesvol wordt omgezet in innovaties. Het nationale voorstel, BioTech Nexus, werd door Peter Wennink expliciet genoemd als een sterk en concreet voorbeeld van deze ambitie.

Cross-overs

Als Key Region Leiden zijn we trots om bij te kunnen dragen aan deze nationale beweging die inzet op het versterken van het toekomstig verdienvermogen van Nederland. De innovatie die daarbij op gang komt biedt onze regio bij uitstek veel kansen op het gebied van cross-overs tussen de kennisclusters Leiden Bio Science Park, NL Space Campus en Unmanned Valley. Het is ook onze opdracht om die kennis-as te versterken. Dat is niet alleen goed voor de kenniseconomie, maar ook voor de lokale economie. Het biedt veel kansen voor het brede mkb, dienstverleners en toeleveranciers.

Samen maken we de kenniseconomie waardevol voor iedereen

‘Nederland heeft een sterk Life Sciences & Health-ecosysteem met veel potentie, maar de thuismarkt blijft de zwakke schakel,’ zegt Carla Vos, algemeen directeur van de VIG. ‘Het strategisch groeiplan werkt alleen als innovaties die hier worden ontwikkeld ook hier beschikbaar komen. Nu zijn de uitgaven aan innovatieve geneesmiddelen laag en duurt toegang voor patiënten vaak te lang. Als dat verbetert, kan Nederland zijn positie vasthouden en zelfs fors laten groeien.’

Unieke kans

Waarom is dit zo belangrijk? Rode biotechnologie opent deuren naar behandelingen die voorheen onbereikbaar waren. Het biedt Nederland een unieke kans: een sector die innovatieve medicijnen, therapieën en diagnostiek ontwikkelt, bijdraagt aan een gezondere samenleving én hoogwaardige werkgelegenheid creëert wat weer extra banen oplevert voor hbo- en mbo-geschoolden, bij toeleveranciers en het brede mkb.

‘Het is goed om te lezen dat Wennink het belang van Life Sciences & Biotech in zijn rapport onderstreept’, zegt Luc Sels, voorzitter van het College van Bestuur van de Universiteit Leiden. ‘Het Leiden Bio Science Park is in Nederland het grootste innovatiedistrict op deze gebieden. Met de schat aan kennis en expertise die wij in Leiden huisvesten, kunnen wij dus niet alleen een grote bijdrage blijven leveren aan Life Sciences & Biotech zelf, maar ook in belangrijke mate meewerken aan de verdere economische groei van het land. Goed nieuws dus voor Leiden, voor onze regio én voor Nederland!’

Wereldwijde impact

De plannen landen niet per toeval in onze regio. Het Leiden Bio Science Park behoort tot de Europese top en is na Brainport Eindhoven de grootste campus van Nederland. Hier komen start-ups, scale-ups, multinationals, onderwijs en zorg samen: van innovatief mbo tot een toonaangevende hogeschool, universiteit en academisch ziekenhuis. Alles wat nodig is om baanbrekende oplossingen te realiseren, heeft het park in huis. Maar Nederland is te klein om dit alleen te doen. Daarom werkt Leiden Bio Science Park intensief samen met sterke regionale clusters zoals Amsterdam, Utrecht, Oss, Delft, Groningen en Maastricht. Samen vormen zij een krachtig economisch netwerk dat wereldwijd impact maakt.

‘Het advies benoemt vier cruciale economische sectoren, waaronder life sciences & biotech. Vanuit Leiden hebben we, samen met onder andere Amsterdam en Utrecht, gewerkt aan een propositie. Het Leiden Bio Science Park behoort tot de Europese top en door samen op te trekken kunnen we als Nederland die positie behouden en versterken’, aldus Peter Heijkoop, burgemeester gemeente Leiden.

Klaar voor de toekomst

De benodigde koers is helder: investeer in kennis, talent en innovatie om de internationale positie van Nederland in life sciences & biotech te behouden én te versterken. Dit doen we niet alleen voor economische groei, maar vooral voor mensen: voor betere gezondheidszorg, duurzame oplossingen en een samenleving die klaar is voor de toekomst. En dit past uitstekend bij Leiden Bio Science Park, the future of health en Key Region Leiden: Science for life!