Werkconferentie Brede Welvaart: raadsleden met elkaar in gesprek

Op woensdagavond 23 september gingen raadsleden uit de regio met elkaar in gesprek tijdens de werkconferentie Brede Welvaart. De avond was een initiatief van Key Region Leiden en Leiden Kennisstad, met medewerking van het Kenniscentrum Toegepaste Brede Welvaart van Hogeschool Leiden. Aanwezig waren raadsleden en een aantal toehoorders uit de gemeenten Katwijk, Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Noordwijk, Voorschoten en Zoeterwoude.

Wat is brede welvaart?

Lector Christine Carabain en onderzoeker Robin Philips begonnen de avond met een presentatie over de definitie van brede welvaart en de elementen die daaronder vallen. Enkele inzichten die daarbij werden gedeeld:

• Brede welvaart gaat over heden, toekomst én elders. Dat laatste gaat over de vraag welke effecten je beleid en keuzes elders veroorzaken.
• Brede welvaart zet de mens centraal. In het echte leven vallen alle systemen samen; breng daarom de systeemwereld (sociaal domein, ruimtelijke ontwikkeling, werk en inkomen, etc.) en de alledaagse leefwereld bij elkaar.
• Bij sommige groepen en wijken zie je een stapeling van effecten, wat zorgt voor een scheve verdeling van positieve en negatieve gevolgen van besluiten. Het voorkomen van die negatieve stapeling kan een belangrijke afweging zijn in de besluitvorming.
• Grootstedelijke problematiek komt steeds vaker voor in kleinere kernen, terwijl daar vaak onvoldoende budget en middelen zijn voor een aanpak. Brede welvaart kan helpen om via een goede integrale afweging toch tot een win-win situatie te komen, bijvoorbeeld door de maatschappelijke kosten van nieuwe projecten in kaart te brengen.
• Brede welvaart is veelomvattend. Kies daarom gericht een onderdeel om aan te werken en houd dat een tijdje vol: dan worden effecten zichtbaar en kun je het gaan uitbouwen.

Landelijk onderzoek

Uit landelijk onderzoek (SCP, COB-LISS, augustus 2025) blijkt dat brede welvaart breed wordt gedragen: 64% van de ondervraagden vindt ecologische gevolgen van beleid belangrijk om mee te wegen, 76% vindt dat van sociale gevolgen, en 57% denkt dat een bredere blik op welvaart de samenleving uiteindelijk beter maakt. Ook binnen de regio zelf zijn er verschillen zichtbaar: uit de brede-welvaartscijfers blijkt bijvoorbeeld dat Oegstgeest gemiddeld het beste scoort, en dat juist in Leiden het verschil tussen de best- en slechtst scorende wijken het grootst is. Dat onderstreept waarom een integrale blik, juist op wijkniveau, zoveel waarde kan hebben.

Aan de slag met een concrete casus

Na de pauze was het tijd om zelf aan de slag te gaan met een concrete casus: de aanwezigheid van arbeidsmigranten in de regio. Vragen die daarbij aan bod kwamen:

• Welke positieve en negatieve effecten zijn te benoemen: hier, in de toekomst en elders?
• Wat kunnen we doen om negatieve effecten om te buigen en positieve effecten te benutten??
• Zien we ergens een stapeling van negatieve effecten, en hoe voorkomen we dat via beleid, maatregelen en interventies?
• Welke ingrepen zijn nodig, en in welke volgorde?
• Hebben we de behoeften van de arbeidsmigrant zelf wel voldoende in beeld? Stellen we op tijd de juiste vragen, en hebben we een luisterend oor?

Een waardevolle avond

De aanpak leverde een mooie gesprekken op, met ruimte voor veel verschillende invalshoeken. Kortom: een waardevolle avond om op een concrete manier kennis te maken met denken in termen van brede welvaart.