Hogescholen spelen essentiële rol in innovatiesystemen

Hogescholen spelen een cruciale, maar vaak onderschatte rol in het Nederlandse innovatiesysteem. Dat blijkt opnieuw uit een recente analyse van Birch Consultants, waarin de samenwerking tussen hogescholen en externe partijen in kaart is gebracht. Voor regio’s als Key Region Leiden verklaart dit precies waarom partnerschap met een instelling als Hogeschool Leiden zo waardevol is. In dit interview vertelt Joeri van den Steenhoven, vicevoorzitter van het College van Bestuur van Hogeschool Leiden, er meer over.

99 Procent is mkb

“De analyse laat zien dat hogescholen inmiddels samenwerken met circa 64.000 partners in het praktijkgericht onderzoek,” zegt Joeri van den Steenhoven. “Wat vaak tot verrassing leidt, is dat 73 procent van deze partners bedrijven zijn. Nog opvallender is dat 99 procent daarvan uit het mkb komt. Juist deze ondernemingen hebben traditioneel moeite om aansluiting te vinden bij universiteiten en andere kennisinstellingen, terwijl zij wel degelijk concrete en urgente innovatievragen hebben.” Volgens Van den Steenhoven fungeren hogescholen hiermee als een onmisbare R&D-partner voor het mkb. “Praktijkgericht onderzoek maakt het mogelijk om kennis direct toepasbaar te maken binnen bestaande bedrijven. Dat is een wezenlijk andere vorm van innovatie dan de focus op start-ups alleen.”

Explosieve groei

Een ander opvallend resultaat uit het Birch-rapport is de enorme groei van het samenwerkingsnetwerk. “Tussen 2015 en 2024 is het aantal partners van hogescholen met een factor tien gegroeid,” zegt Van den Steenhoven. “Dat is echt explosief.” Die groei staat in schril contrast met de financiële middelen die beschikbaar zijn voor praktijkgericht onderzoek. “De financiering is in diezelfde periode slechts met een factor drie toegenomen,” aldus Van den Steenhoven. “Dat betekent dat hogescholen met beperkte middelen een grotere maatschappelijke en economische impact realiseren.” Deze scheefgroei wijst erop dat praktijkgericht onderzoek meer aandacht verdient vanwege het hoog maatschappelijk rendement. Juist doordat het plaatsvindt in nauwe samenwerking met bedrijven, zorginstellingen, overheden en maatschappelijke organisaties.

Kennisoverdracht voor verdienvermogen

Volgens Van den Steenhoven laat de analyse zien dat innovatie veel breder moet worden opgevat dan vaak gebeurt. “Deze cijfers onderstrepen dat valorisatie niet alleen gaat over spin-offs en start-ups,” zegt hij. “Het gaat óók, en misschien wel vooral, over kennisoverdracht naar bestaande organisaties.” Juist daarin ligt volgens hem een belangrijk fundament voor het verdienvermogen van Nederland. “We zijn bijna vergeten hoe belangrijk het is om bestaande bedrijven te helpen vernieuwen. Terwijl daar een enorm deel van onze economie zit.”

Stevige kennispartner

Wat Van den Steenhoven persoonlijk opvalt, zijn de reacties vanuit het veld. “Wat ik vaak hoor, is lichte verbazing,” zegt hij. “Veel externe stakeholders hadden zich simpelweg niet gerealiseerd hoe groot de rol van praktijkgericht onderzoek inmiddels is in het Nederlandse innovatiesysteem.” Die verbazing raakt volgens hem aan een bredere perceptiekwestie. “Men ziet hogescholen nog te vaak primair als onderwijsinstellingen,” aldus Van den Steenhoven. “Terwijl ze ondertussen zijn uitgegroeid tot stevige kennispartners voor regio en bedrijfsleven.” Dit onderstreept waarom samenwerkingen zoals die tussen Hogeschool Leiden en Key Region Leiden zo strategisch zijn: ze verbinden kennisontwikkeling en talent direct aan regionale (mkb) vraagstukken.

Van bewustzijn naar benutten

“Deze analyse laat zien hoe cruciaal praktijkgericht onderzoek is voor economische en maatschappelijke innovatie,” besluit Van den Steenhoven. “En dat bewustzijn mag nog veel breder landen en beter worden benut.”

Naar onderzoeksrapport